Zakup paliwa za granicą a koszt uzyskania przychodów w działalności
Wielu przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą korzysta z pojazdów służbowych podczas wyjazdów zagranicznych – zarówno w ramach transportu, handlu międzynarodowego, jak i wyjazdów służbowych. W takich sytuacjach częstą praktyką jest tankowanie paliwa poza granicami Polski. Powstaje jednak pytanie: czy koszty zakupu paliwa za granicą mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w Polsce? Odpowiedź nie jest jednoznaczna – wymaga bowiem uwzględnienia przepisów podatkowych, praktyki organów skarbowych oraz poprawnej dokumentacji. Poniżej wyjaśniamy najważniejsze aspekty tej kwestii.
1. Pojęcie kosztu uzyskania przychodu – przypomnienie podstaw
Zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osób fizycznych (art. 22 ust. 1 ustawy o PIT) oraz odpowiednio w ustawie o CIT (art. 15 ust. 1), kosztami uzyskania przychodów są wydatki poniesione w celu osiągnięcia przychodu lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodu, z wyjątkiem wydatków wymienionych w katalogu kosztów niestanowiących kosztów podatkowych.
Aby więc zakup paliwa za granicą mógł być zaliczony do kosztów, muszą być spełnione trzy podstawowe warunki:
- wydatek musi być związany z działalnością gospodarczą,
- musi być należycie udokumentowany,
- nie może być ujęty w katalogu wydatków wyłączonych z kosztów podatkowych.
2. Czy zakup paliwa za granicą może stanowić koszt uzyskania przychodu?
Tak – zakup paliwa za granicą może być kosztem podatkowym, pod warunkiem że:
- został poniesiony w związku z podróżą służbową lub przejazdem mającym związek z działalnością gospodarczą,
- podatnik dysponuje dowodem potwierdzającym zakup (np. paragonem lub fakturą),
- paliwo zostało zużyte do pojazdu używanego w działalności (firmowego lub prywatnego zgłoszonego do działalności).
3. Dokumentowanie zakupu paliwa za granicą – paragon, faktura, tłumaczenie
Najczęściej zakup paliwa za granicą dokumentowany jest paragonem fiskalnym lub fakturą w języku obcym (np. po niemiecku, czesku, francusku). Ważne zasady:
🔹 Paragon zagraniczny może stanowić dowód księgowy pod warunkiem, że zawiera:
- datę zakupu,
- nazwę stacji paliw i jej adres (potwierdzający, że zakup odbył się za granicą),
- rodzaj towaru (paliwo),
- cenę i ilość paliwa,
- walutę i formę płatności.
🔹 Tłumaczenie dokumentu – nie jest obowiązkowe, ale zalecane przy większych kwotach lub w przypadku kontroli skarbowej. Tłumaczenie nie musi być przysięgłe, może być sporządzone przez samego podatnika.
🔹 Numer rejestracyjny pojazdu – jeśli nie znajduje się na paragonie, warto opisać go na odwrocie dokumentu.
4. Pojazd firmowy, prywatny czy leasingowany – znaczenie dla kosztów
Samochód firmowy (wprowadzony do ewidencji środków trwałych)
- 100% kosztów paliwa można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu – jeśli pojazd jest wykorzystywany wyłącznie w działalności (potrzebna ewidencja przebiegu i zgłoszenie do urzędu skarbowego).
- 75% kosztów paliwa – jeśli pojazd jest używany zarówno służbowo, jak i prywatnie (bez pełnej ewidencji przebiegu).
Samochód prywatny wykorzystywany w działalności
- Można odliczyć tylko 20% wydatków na paliwo, nawet jeśli zakup odbywa się za granicą.
- Brak możliwości pełnego zaliczenia do kosztów – dotyczy samochodów nieujętych w ewidencji środków trwałych.
Samochód leasingowany
- Zasady jak dla samochodu firmowego – 100% lub 75% w zależności od sposobu użytkowania i prowadzenia ewidencji.
5. Różnice kursowe – jak przeliczyć zakup paliwa z waluty obcej?
Zakup paliwa za granicą dokonywany jest zazwyczaj w walucie obcej (np. euro, korony czeskie, franki szwajcarskie). Aby ująć wydatek w kosztach:
🔹 Kwotę z paragonu lub faktury należy przeliczyć na złote polskie.
🔹 Kurs przeliczeniowy:
- dla księgi przychodów i rozchodów (KPiR): kurs średni NBP z dnia poprzedzającego dzień poniesienia kosztu,
- dla pełnej księgowości: kurs faktyczny z dnia transakcji lub kurs z wyciągu bankowego (jeśli płatność kartą).
🔹 Kurs należy ustalić dla całej wartości dokumentu (brutto).
6. Podatek VAT a zakup paliwa za granicą – czy można odliczyć?
Zakup paliwa za granicą najczęściej zawiera zagraniczny podatek VAT, który nie podlega odliczeniu w polskim JPK/VAT, ponieważ:
- nie jest to podatek naliczony w rozumieniu polskiej ustawy o VAT,
- brak możliwości rozliczenia w deklaracji VAT-7/VAT-UE.
Jeśli jednak firma posiada dużą liczbę transakcji paliwowych w danym kraju UE, może wystąpić o zwrot VAT z zagranicy (np. przez system VAT-REF w przypadku krajów UE). Warunkiem jest rejestracja jako podatnik VAT UE i spełnienie dodatkowych wymogów.
7. Czy zakup paliwa za granicą można rozliczyć jako koszt podróży służbowej?
Tak, jeśli wyjazd zagraniczny miał charakter służbowy (np. spotkanie z kontrahentem, udział w targach, transport towaru), a podróż odbywała się pojazdem wykorzystywanym w działalności gospodarczej, to koszt paliwa:
- może być zaksięgowany jako koszt podróży służbowej,
- stanowi koszt uzyskania przychodu,
- nie musi być dodatkowo uzasadniany, jeśli jest zgodny z trasą i celem wyjazdu.
8. Przykład księgowania zakupu paliwa za granicą (KPiR)
Paragon: zakup 40 litrów paliwa w Niemczech – 80 EUR
Data zakupu: 15 marca 2025
Kurs NBP z dnia poprzedniego (14.03.2025): 1 EUR = 4,50 zł
Wartość w PLN: 80 × 4,50 = 360 zł
📌 W KPiR wpisujemy:
- Data: 15.03.2025
- Opis: Zakup paliwa – wyjazd służbowy (Niemcy)
- Kolumna 13 – Pozostałe wydatki: 360 zł
9. Najczęstsze błędy przy rozliczaniu zakupu paliwa za granicą
❌ Brak powiązania zakupu z działalnością gospodarczą
❌ Brak dokumentu (lub niewystarczający paragon)
❌ Przeliczenie waluty po niewłaściwym kursie
❌ Odliczenie zagranicznego VAT w JPK
❌ Niewłaściwa klasyfikacja pojazdu (prywatny zamiast firmowy)
10. Podsumowanie – co warto zapamiętać?
| Element | Zasady |
|---|---|
| Dokumentacja | Paragon lub faktura, najlepiej z tłumaczeniem i numerem rejestracyjnym |
| Ujęcie w kosztach | Tak, jeśli związek z działalnością i prawidłowa dokumentacja |
| Przeliczenie waluty | Kurs NBP z dnia poprzedzającego (dla KPiR) |
| VAT | Zagraniczny VAT nie do odliczenia, możliwy zwrot przez VAT-REF |
| Rodzaj pojazdu | 100%, 75% lub 20% kosztu w zależności od użytkowania pojazdu |
| Pojazd prywatny | Tylko 20% kosztów można ująć |
| Podróż służbowa | Tak – zakup paliwa może być kosztem delegacji |
Natalia Kostylewa
Nazywam się Natalia Kostylewa i mam ponad dwadzieścia lat doświadczenia w branży księgowości i finansów. Moja pasja to nie tylko praca z liczbami, ale także dzielenie się zdobytą wiedzą. Na blogu dzielę się praktycznymi wskazówkami, które pomogą Ci zrozumieć zawiłości księgowości, a także dostarczam aktualnych informacji na temat zmian w przepisach podatkowych i finansowych.
Zobacz więcej